Fraude in de zorg (en daarbuiten): cijfers vragen om nuance, niet om een zondebok

Laten we dit verder onderzoeken, deze bevindingen grondig laten dubbelchecken, en ook door anderen laten bevestigen. Op basis daarvan pakken we het proces genuanceerd aan, zonder overdreven of ongepaste focus.

Het jaarverslag 2025 van de Dienst voor Geneeskundige Evaluatie en Controle (DGEC), gepubliceerd in maart 2026, geeft een beeld van de onterechte aanrekeningen in de Belgische gezondheidszorg. De cijfers zijn aanzienlijk, maar vragen om nuance: ze wijzen niet op één beroepsgroep die het probleem alleen draagt.

De grote lijnen

In 2025 werden 334 controleonderzoeken afgesloten. Samen ging het om 15,86 miljoen euro aan onterecht aangerekende bedragen. Daarvan hadden 47 onderzoeken specifiek betrekking op fraude, goed voor 4,34 miljoen euro.

Dat onderscheid is belangrijk: een onterechte aanrekening is niet automatisch fraude. Het RIZIV maakt bij fraude een onderscheid op basis van onder meer opzet en kwaadwilligheid.

Verspreid over de zorgsector

Ook de verdeling van de controleonderzoeken toont dat verschillende groepen in beeld komen. Bij tandartsen werden 123 onderzoeken afgesloten, bij zorginstellingen 88 en bij artsen 46. Daarnaast waren er onderzoeken bij verpleegkundigen, kinesitherapeuten en verzekerden.

Kijken we specifiek naar de 47 fraudeonderzoeken, dan had 40 procent betrekking op tandartsen, 26 procent op verpleegkundigen en 23 procent op artsen. De fraude is dus niet beperkt tot één beroepsgroep.

“ De fraude is niet beperkt tot één beroepsgroep. ”

De bedragen verschillen bovendien sterk per groep. Bij artsen lag het gemiddelde bedrag per fraudeonderzoek bijvoorbeeld hoger dan bij verschillende andere groepen. Bij zorginstellingen liggen de totale bedragen dan weer aanzienlijk hoger, maar daar gaat het om instellingen en niet om individuele zorgverleners.

Betere detectie

Nieuwe technologie kan fraude sneller aan het licht brengen. Het Intermutualistisch Agentschap (IMA) test systemen die afwijkende facturatiepatronen automatisch kunnen opsporen. Het RIZIV wil die aanpak verder uitbreiden.

Dat kan ertoe leiden dat toekomstige cijfers hoger uitvallen omdat fraude beter wordt opgespoord.

Een stijging van het aantal vastgestelde gevallen betekent dus niet automatisch dat er ook meer fraude plaatsvindt.

Niet regionaal gebonden

Enkele dossiers kregen veel media-aandacht, zowel in Vlaanderen als in Wallonië. Dat is op zichzelf geen bewijs dat het ene gewest structureel meer fraude kent dan het andere. Daarvoor zijn meer gegevens nodig dan enkele individuele dossiers.

Besluit

De DGEC-cijfers tonen dat onterechte aanrekeningen en fraude een reëel probleem vormen binnen de gezondheidszorg. Tegelijk tonen ze dat het probleem zich over verschillende beroepsgroepen en instellingen verspreidt.